[{"data":1,"prerenderedAt":398},["ShallowReactive",2],{"article:\u002Fartykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio":3,"articles-siblings":300},{"id":4,"title":5,"author":6,"body":7,"date":282,"description":283,"draft":284,"extension":285,"image":286,"meta":287,"navigation":288,"path":289,"seo":290,"stem":291,"tags":292,"updated":298,"__hash__":299},"articles\u002Fartykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio\u002Findex.md","Mały Książę. Odkryłem go na nowo i trochę mi głupio","Mirsan Sanocki",{"type":8,"value":9,"toc":273},"minimark",[10,14,22,38,43,46,49,52,56,59,62,65,68,72,88,91,112,115,122,126,129,150,156,159,163,166,172,175],[11,12,13],"p",{},"Za dziecka „czytałem” lektury. Słowo czytałem to lekkie nadużycie. Brałem streszczenia z Bryka, zaliczałem sprawdzian i szedłem dalej, przekonany, że znam książkę.",[11,15,16,17,21],{},"W dzieciństwie nie lubiłem lektur. Do niektórych wróciłem dopiero jako dorosły, kiedy sam zacząłem lubić czytanie. Wziąłem z półki ",[18,19,20],"em",{},"Małego Księcia",". Spodziewałem się nostalgii i znajomych haseł. Dostałem coś innego.",[11,23,24,25,37],{},"To, co zapamiętałem z dzieciństwa, i to, co przeczytałem teraz, to technicznie jedna książka. Praktycznie dwa różne przesłania. Saint-Exupéry napisał to w 1943, a i tak trafił w mój zwykły wtorek dokładniej, niż miło mi przyznać",[26,27,28],"sup",{},[29,30,36],"a",{"href":31,"ariaDescribedBy":32,"dataFootnoteRef":34,"id":35},"#user-content-fn-saint-ex",[33],"footnote-label","","user-content-fnref-saint-ex","1",".",[39,40,42],"h2",{"id":41},"dzieciom-zostaje-fabuła-nam-zostaje-diagnoza","Dzieciom zostaje fabuła. Nam zostaje diagnoza",[11,44,45],{},"Ta książka prawie się nie starzeje, bo prawie nic w niej nie jest z epoki. Nie ma marek. Są typy.",[11,47,48],{},"Król rozkazuje rzeczom, które i tak się wydarzą. Próżny żyje dopiero wtedy, gdy ktoś klaszcze. Pijak sięga po ulgę ze wstydu, że sięga. Biznesmen liczy gwiazdy i nigdy ich nie ogląda. Latarnik gasi i zapala latarnię, bo tak musi. Geograf rysuje mapy krajów, w których nigdy nie był.",[11,50,51],{},"Przy prawdziwym czytaniu miałem ochotę się zaśmiać. To nie alegoria „dawnych dorosłych”. To tryby, w które wchodzę między śniadaniem a snem.",[39,53,55],{"id":54},"na-której-planecie-dziś-jesteś","Na której planecie dziś jesteś?",[11,57,58],{},"Nie musisz lubić alegorii. Stuknij planetę poniżej - każda ma własny światek i opis, jak ten tryb wygląda w zwykłym tygodniu.",[60,61],"little-prince-planets",{},[11,63,64],{},"U mnie najczęściej wraca biznesmen. Potrafię godzinę liczyć rzeczy, które „powinienem ogarnąć”, i nazywać to życiem. Potem łapię się, że od tygodnia nikt nie dostał ode mnie zwykłej, niczym nieusprawiedliwionej obecności.",[11,66,67],{},"Wieczorem wystarczy jedno zdanie: „dziś byłem głównie…”. Jak ta sama etykieta wraca trzy dni z rzędu, coś już wiesz - zanim zdążysz opowiedzieć sobie ładniejszą historię.",[39,69,71],{"id":70},"oswoić-znaczy-coś-innego-niż-myślałem","„Oswoić” znaczy coś innego, niż myślałem",[11,73,74,75,78,79,87],{},"Polskie „oswoić” brzmi jak tresura. W oryginale lis mówi ",[18,76,77],{},"apprivoiser",": zrobić z kogoś kogoś, a nie kolejnego przechodnia",[26,80,81],{},[29,82,86],{"href":83,"ariaDescribedBy":84,"dataFootnoteRef":34,"id":85},"#user-content-fn-apprivoiser",[33],"user-content-fnref-apprivoiser","2",". Nie czar. Nie chemia. Czas i powtórzenia.",[11,89,90],{},"Lis ustawia to jak prostą instrukcję: siadasz dalej, potem bliżej, o stałej porze, żeby druga strona mogła Cię oczekiwać. Brzmi dziecinnie. Potem patrzysz na własne „wpadnijmy kiedyś” i widzisz, czemu z tego nic nie wyrasta.",[11,92,93,94,102,103,111],{},"Psychologia przywiązania opisuje podobną intuicję bez lisów. Bliska osoba może być bezpieczną bazą: wracasz, łapiesz grunt, znowu wychodzisz",[26,95,96],{},[29,97,101],{"href":98,"ariaDescribedBy":99,"dataFootnoteRef":34,"id":100},"#user-content-fn-fraley-attachment",[33],"user-content-fnref-fraley-attachment","3",". Cindy Hazan i Phillip Shaver pokazali, że teorię przywiązania można użyć do rozumienia relacji romantycznych dorosłych. Bezpieczeństwo, unikanie i lęk pomagają opisać różne sposoby budowania bliskości",[26,104,105],{},[29,106,110],{"href":107,"ariaDescribedBy":108,"dataFootnoteRef":34,"id":109},"#user-content-fn-hazan-shaver",[33],"user-content-fnref-hazan-shaver","4",". To nie etykiety na związek. To wskazówki, które mogą pomóc zrozumieć własne zachowania - także czemu dostępność „jak akurat mam ochotę” rzadko buduje coś trwałego.",[11,113,114],{},"Zdanie, które mnie najbardziej poruszyło przy drugim czytaniu: jesteś odpowiedzialny za to, co oswoiłeś. Nie jako ładny cytat. Jako fakt. Ktoś wszedł w Twój rytm. Od tej pory Twoja obecność i Twoje znikanie coś znaczą - nawet gdy nazywasz to wolnością. Odpowiedzialność nie oznacza, że musisz być zawsze dostępny. Oznacza, że nie udajesz, iż to nic nie waży.",[11,116,117],{},[118,119],"img",{"alt":120,"src":121},"Dwa krzesła, cienka nić i księżyc. Co tu jest oswojeniem - zostawiam Tobie.","\u002Fbrand\u002Fartykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio\u002Flis-rytual.jpg",[39,123,125],{"id":124},"policzone-gwiazdy-niewidzialna-róża","Policzone gwiazdy, niewidzialna róża",[11,127,128],{},"Biznesmen w książce jest właścicielem gwiazd, których nie widzi. Ma liczbę. Nie ma zachodu słońca.",[11,130,131,132,140,141,149],{},"Mózg lubi to, co łatwo zmierzyć, i spycha resztę na bok",[26,133,134],{},[29,135,139],{"href":136,"ariaDescribedBy":137,"dataFootnoteRef":34,"id":138},"#user-content-fn-kahneman-thinking",[33],"user-content-fnref-kahneman-thinking","5",". Potem dokładasz kolejne „więcej” i wracasz do tego samego pustego punktu, tylko z ładniejszą liczbą",[26,142,143],{},[29,144,148],{"href":145,"ariaDescribedBy":146,"dataFootnoteRef":34,"id":147},"#user-content-fn-brickman-campbell",[33],"user-content-fnref-brickman-campbell","6",". Pełny tydzień. I wrażenie, że tydzień Cię ominął.",[11,151,152],{},[118,153],{"alt":154,"src":155},"Możesz mieć całe niebo w liczbach i nie mieć ani jednej rzeczy, która świeci sama z siebie.","\u002Fbrand\u002Fartykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio\u002Froza-vs-gwiazdy.jpg",[11,157,158],{},"Pytanie, które zadaję sobie po niedzieli, jest proste: z czego w tym tygodniu został mi smak, a z czego tylko wynik? Jak smaku mało, nie potrzebuję kolejnej książki. Potrzebuję jednej rzeczy, której nie da się policzyć - i zrobienia jej naprawdę.",[39,160,162],{"id":161},"kapelusz-którego-nadal-nie-widzę","Kapelusz, którego nadal nie widzę",[11,164,165],{},"W książce dorośli patrzą na rysunek i mówią: kapelusz. Dzieci widzą węża, który połknął słonia. Ja po latach też łapię się na kapeluszu - na skrócie, na „znam tę historię”, na szybkim przewinięciu do cytatu.",[11,167,168,171],{},[18,169,170],{},"Mały Książę"," jest ponadczasowy nie dlatego, że jest „piękny”. Dlatego, że wciąż trafia w te same dziury uwagi: oklaski zamiast życia, liczby zamiast doświadczenia, obowiązek bez sensu, mapy bez wyjścia z domu, więzi bez rytuału.",[11,173,174],{},"Otworzyłem cienką książkę z nostalgią. Zamknąłem ją z jednym niewygodnym pytaniem: ile mam gwiazd, a ile róż, za które faktycznie odpowiadam?",[176,177,180,185],"section",{"className":178,"dataFootnotes":34},[179],"footnotes",[39,181,184],{"className":182,"id":33,"class":183},[183],"lh-footnotes-title","Przypisy",[186,187,188,204,216,232,251,264],"ol",{},[189,190,192,193,196,197],"li",{"id":191},"user-content-fn-saint-ex","Antoine de Saint-Exupéry, ",[18,194,195],{},"Le Petit Prince"," (1943). Krótka powieść z emigracji w USA; od dekad czytana jako książka „dla dzieci”, która najmocniej diagnozuje dorosłych. ",[29,198,203],{"href":199,"ariaLabel":200,"className":201,"dataFootnoteBackref":34},"#user-content-fnref-saint-ex","Wróć do odwołania 1",[202],"data-footnote-backref","↩",[189,205,207,208,210,211],{"id":206},"user-content-fn-apprivoiser","W oryginale lis tłumaczy ",[18,209,77],{}," jako tworzenie więzi: ktoś przestaje być obojętny, staje się wyjątkowy przez czas, rytuał i odpowiedzialność. Polskie „oswoić” łatwo myli z tresurą. ",[29,212,203],{"href":213,"ariaLabel":214,"className":215,"dataFootnoteBackref":34},"#user-content-fnref-apprivoiser","Wróć do odwołania 2",[202],[189,217,219,220,226,227],{"id":218},"user-content-fn-fraley-attachment","R. Chris Fraley, ",[29,221,225],{"href":222,"rel":223},"http:\u002F\u002Flabs.psychology.illinois.edu\u002F~rcfraley\u002Fattachment.htm",[224],"nofollow","A Brief Overview of Adult Attachment Theory and Research"," - bezpieczna baza oraz wzorce unikania i lęku u dorosłych. ",[29,228,203],{"href":229,"ariaLabel":230,"className":231,"dataFootnoteBackref":34},"#user-content-fnref-fraley-attachment","Wróć do odwołania 3",[202],[189,233,235,236,241,242,245,246],{"id":234},"user-content-fn-hazan-shaver","Cindy Hazan i Phillip Shaver, ",[29,237,240],{"href":238,"rel":239},"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1037\u002F0022-3514.52.3.511",[224],"Romantic love conceptualized as an attachment process"," (",[18,243,244],{},"Journal of Personality and Social Psychology",", 1987). ",[29,247,203],{"href":248,"ariaLabel":249,"className":250,"dataFootnoteBackref":34},"#user-content-fnref-hazan-shaver","Wróć do odwołania 4",[202],[189,252,254,255,258,259],{"id":253},"user-content-fn-kahneman-thinking","Daniel Kahneman, ",[18,256,257],{},"Thinking, Fast and Slow"," - m.in. o tym, jak łatwo mierzalne sygnały wypychają z decyzji to, czego trudniej policzyć. ",[29,260,203],{"href":261,"ariaLabel":262,"className":263,"dataFootnoteBackref":34},"#user-content-fnref-kahneman-thinking","Wróć do odwołania 5",[202],[189,265,267,268],{"id":266},"user-content-fn-brickman-campbell","Philip Brickman i Donald Campbell, „Hedonic Relativism and Planning the Good Society” (1971) - hedoniczny bieżnik: „więcej” szybko wraca do punktu wyjścia bez zmiany jakości uwagi. ",[29,269,203],{"href":270,"ariaLabel":271,"className":272,"dataFootnoteBackref":34},"#user-content-fnref-brickman-campbell","Wróć do odwołania 6",[202],{"title":34,"searchDepth":274,"depth":275,"links":276},2,3,[277,278,279,280,281],{"id":41,"depth":274,"text":42},{"id":54,"depth":274,"text":55},{"id":70,"depth":274,"text":71},{"id":124,"depth":274,"text":125},{"id":161,"depth":274,"text":162},"2026-09-27","Za dzieciaka przeczytałem go z Bryka. Za dorosłego otworzyłem tę samą cienką książkę i dostałem inne przesłanie. Technicznie jedna lektura. Praktycznie dwie.",false,"md","\u002Fbrand\u002Fartykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio\u002Fog.jpg",{},true,"\u002Fartykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio",{"title":5,"description":283},"artykuly\u002Fmaly-ksiaze-odkrylem-go-na-nowo-i-troche-mi-glupio\u002Findex",[293,294,295,296,297],"maly-ksiaze","mindset","rozwoj","relacje","uwaga",null,"zi5MWyrlOIA8tRtg0vuu6f_ou5uTcQ_3OwPGCgdNfD4",[301,305,309,313,317,321,325,329,333,337,341,345,349,353,357,361,365,369,373,377,381,382,386,390,394],{"path":302,"title":303,"date":304},"\u002Fartykuly\u002Fbiologiczny-paradoks-nawodnienia","Biologiczny paradoks nawodnienia: dlaczego „czysta woda” Cię odwadnia","2026-11-06",{"path":306,"title":307,"date":308},"\u002Fartykuly\u002Farchitektura-braku-wyjscia-palenie-mostow","Architektura braku wyjścia. Dlaczego najskuteczniejsi ludzie palą za sobą mosty","2026-11-04",{"path":310,"title":311,"date":312},"\u002Fartykuly\u002Fdlaczego-czas-plynie-szybciej-gdy-sie-starzejesz","Dlaczego czas płynie szybciej, gdy się starzejesz? To nie wrażenie, to biologia","2026-11-02",{"path":314,"title":315,"date":316},"\u002Fartykuly\u002Fodwrotny-midas-kupujesz-spada-sprzedajesz-rosnie","Odwrotny Midas: kupujesz, spada. Sprzedajesz, wystrzeliwuje","2026-10-31",{"path":318,"title":319,"date":320},"\u002Fartykuly\u002Fpsychologia-okraglych-dat","Psychologia okrągłych dat. Dlaczego mózg czeka do poniedziałku?","2026-10-29",{"path":322,"title":323,"date":324},"\u002Fartykuly\u002Fjak-legalnie-ograc-system-podatki-etat","Jak legalnie ograć system i nie płacić podatków? Poradnik dla etatowca","2026-10-27",{"path":326,"title":327,"date":328},"\u002Fartykuly\u002Fnun-study-dlaczego-naukowcy-badaja-zakonnice","Sekret długowieczności pod habitem. Dlaczego nauka kocha zakonnice?","2026-10-25",{"path":330,"title":331,"date":332},"\u002Fartykuly\u002Fjestes-tym-co-jadla-twoja-babcia","Jesteś tym, co jadła Twoja babcia. Epigenetyka i międzypokoleniowy spadek","2026-10-23",{"path":334,"title":335,"date":336},"\u002Fartykuly\u002Fhakowanie-cisza-rozowy-bombardier","Hakowanie ciszą to błąd. Włącz różowy bombardier","2026-10-21",{"path":338,"title":339,"date":340},"\u002Fartykuly\u002Fefekt-tetrisa-jak-prosta-gra-blokuje-traume","Efekt Tetrisa: jak prosta gra blokuje traumę i stres","2026-10-19",{"path":342,"title":343,"date":344},"\u002Fartykuly\u002Fdlaczego-kawa-rano-czasem-cie-dobija","Dlaczego kawa rano Cię dobija","2026-10-17",{"path":346,"title":347,"date":348},"\u002Fartykuly\u002Fczarny-ford-dzemy-nadmiar-opcji-paraliz-decyzyjny","Czarny Ford i 40 rodzajów dżemu. Dlaczego nadmiar opcji wyłącza nam mózg?","2026-10-15",{"path":350,"title":351,"date":352},"\u002Fartykuly\u002Fz-braku-rodzi-sie-lepsze","Z braku rodzi się lepsze","2026-10-13",{"path":354,"title":355,"date":356},"\u002Fartykuly\u002Fjak-oszczedzac-kalorie","Jak oszczędzać kalorie? Jeść więcej i lepiej, a chudnąć","2026-10-11",{"path":358,"title":359,"date":360},"\u002Fartykuly\u002Fsekrety-niebieskich-stref-jak-dozyc-setki","Sekrety Niebieskich Stref. Poznaj sprawdzone sekrety, jak dłużej żyć","2026-10-09",{"path":362,"title":363,"date":364},"\u002Fartykuly\u002Fpo-smierci-wszyscy-bedziemy-sztywnikami-teraz-nie-musimy","Po śmierci wszyscy będziemy \"Sztywnikami\", teraz nie musimy","2026-10-07",{"path":366,"title":367,"date":368},"\u002Fartykuly\u002Flekcja-od-kota-czego-mozemy-nauczyc-sie-od-mruczacego-filozofa","Lekcja od kota. Czego możemy nauczyć się od mruczącego filozofa","2026-10-05",{"path":370,"title":371,"date":372},"\u002Fartykuly\u002Ftrzy-pokoje-walta-disneya-spelnienie-marzenia-mickey-mouse","Trzy pokoje Walta Disneya. Jak zamienić marzenie w projekt","2026-10-03",{"path":374,"title":375,"date":376},"\u002Fartykuly\u002Fbohater-jutroman-wszystko-zrobie-tylko-jutro","Bohater Jutroman. Wszystko zrobię, tylko jutro","2026-10-01",{"path":378,"title":379,"date":380},"\u002Fartykuly\u002Fchinska-lekcja-dla-europy-czego-mozemy-nauczyc-sie-od-chinskiego-smoka","Chińska lekcja dla Europy, czego możemy nauczyć się od chińskiego Smoka","2026-09-29",{"path":289,"title":5,"date":282},{"path":383,"title":384,"date":385},"\u002Fartykuly\u002Fzjedz-te-zabe-najgorsze-na-sniadanie","Zjedz tę żabę. Najgorsze na śniadanie, reszta dnia smakuje lepiej","2026-09-25",{"path":387,"title":388,"date":389},"\u002Fartykuly\u002Flotto-kupujesz-bilet-na-przegrana-i-mozg-ci-za-to-dziekuje","Lotto - gwarantowany bilet na porażkę. Matematyczny absurd i dopaminowy podatek","2026-09-23",{"path":391,"title":392,"date":393},"\u002Fartykuly\u002Fjestesmy-smutnymi-ludzmi-ze-szczesliwymi-zdjeciami","Jesteśmy smutnymi ludźmi ze szczęśliwymi zdjęciami","2026-09-21",{"path":395,"title":396,"date":397},"\u002Fartykuly\u002Fperfekcjonizm-jak-przestac-polerowac-klamki-i-wreszcie-otworzyc-drzwi","Perfekcjonizm. Jak przestać polerować klamki i wreszcie otworzyć drzwi","2026-09-19",1794048335272]